Altında rota İran’dan BAE’ye döndü

Dış açık ağustosta yüzde 38 ile beklentilerin üzerinde bir düşüş gerçekleştirdi ve 5 milyar 862 milyon dolara geriledi.Türkiye’nin altın ihracatında şimdiye kadar en büyük alıcı İran iken Ağustos’ta rotanın Birleşik Arap Emirlikleri’ne döndüğü görüldü.

Dış ticaret açığındaki düşüş sürüyor. Türkiye İstatistik Kurumu’nun açıkladığı verilere göre Türkiye’nin dış ticaret açığı ağustosta yüzde 38’lik gerileme ile 5 milyar 862 milyon dolara indi. Dış ticaret rakamlarında yaşanan bu düşüşün en önemli nedenlerinden birisi ise yine altın başta olmak üzere kıymetli taşlar ihracatında yaşanan patlama oldu.

Normalde birbirine yakın giden ithalat ve ihracat rakamları arasındaki denge ağustos ayında ihracat lehine bozuldu. Türkiye 2 milyar 352 milyon dolarlık ihracat yaparken ithalatı 727 milyon dolarda kaldı. Böylece Türkiye ilk kez 1 milyar 625 milyon dolar gibi yüksek meblağda fazla verdi. Ocak-ağustos rakamlarına bakıldığında ise dış ticaret fazlası 4.3 milyar dolara ulaştı.

Türkiye’nin altın dış ticaretinde fazla vermesi önceki dönemlerde yaşanan fazla altın ithalatına dayanıyor. İran’ın altın talebi nedeniyle özellikle Dubai ve Birleşik Arap Emirlikleri’nden yapılan ithalat geçen sene toplamında 7 milyar dolara ulaşmıştı. 2011’de ise 3.7 milyar düzeyinde kalmıştı. İran’ın batılı ülkelerin kendisine yönelik ambargo kararı ile birlikte 2010’un sonundan itibaren Türkiye üzerinden altın almaya başladığına işaret eden Ekonomist Uğur Gürses, “İran uzun vadeli bir strateji yapıyor. Kendilerine yönelik blokajı ve ambargoyu görüp altın biriktiriyorlar. Bunu Türkiye üzerinden yapmalarının en önemli sebebi ise lojistik. Körfez ülkelerinden Türkiye’ye gelen altın buradan karayolu veya Erzurum üzerinden havayolu ile İran’a ulaşıyor” dedi.

Ancak Türkiye’nin altın ihracatında şimdiye kadar en büyük alıcı İran iken Ağustos’ta rota Birleşik Arap Emirlikleri’ne (BAE) döndü. Ağustos ayında en fazla ihracat yapılan ülke 2 milyar 226 milyon dolarlık rakam ile BAE oldu. Bu rakam aynı zamanda BAE’ye şimdiye kadar açık ara ile yapılan en büyük ihracat. BAE’ye ihracat temmuz ayında sadece 270.8 milyon dolar seviyesindeydi. Ocak-temmuz dönemi toplamı ise ancak 2.37 milyar dolara ulaşıyor.

BAE’ye yapılan ihracatta aslan payı kıymetli madenlere ait. Daha önceki aylarda İran’a yapıldığı gözüken ihracatın büyük bölümü bu ülkeye kaydı. İran’a yapılan ihracat ise yüzde 74.9 azalarak 2.2 milyar dolardan 540.2 milyon dolara geriledi.  Sektör kaynakları Türkiye ile İran arasında devam eden altın alışverişinin çok afişe olduğunu ve bunun rahatsızlık yaratmış olabileceğini belirtiyor. Adının açıklanmasını istemeyen bir sektör temsilcisi, “İran ile yapılan ticaret basının da diğer ülkelerin de çok ilgisini çekiyor. Hatta ABD Senatosu’nda bile gündeme geldi. Bu durumda İran ticareti Körfez ülkelerine kaymış olabilir” diye konuştu. 

Alıntı:
Eren GÜLER / Hürriyet
2012-09-29