Bakan Çağlayan, Libya için devrede

Dış Ticaretten Sorumlu Devlet Bakanı Zafer Çağlayan, Türkiye Müteahhitler Birliği, Türkiye İnşaat İşverenleri Sendikası, Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu ve Libya’da iş yapan Türk firmalarının temsilcilerinin katılımıyla Libya değerlendirme toplantısı yaptı.

ekoyorum.com – 2011-02-21

Devlet Bakanı Zafer Çağlayan, Libya’da yaşanan olaylara ilişkin olarak, aşırı panik yapmanın anlamı olmadığını, basılan şantiyelerde sadece mallara yönelik saldırıların gerçekleştirildiğini söyledi. Çağlayan, söz konusu yerlerde Türk vatandaşlarına yapılan herhangi bir saldırının olmadığını bildirdi. 

Bakan Çağlayan, Dışişleri Bakanlığı, Türkiye Müteahhitler Birliği, Türkiye İnşaat İşverenleri Sendikası, Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu ve Libya’da iş yapan Türk firmalarının temsilcilerinin katılımıyla Libya değerlendirme toplantısı yaptı. Çağlayan, toplantının açılışında yaptığı konuşmada, Libya’da şu anda yaşanan olayların Türkiye Cumhuriyeti hükümeti tarafından yakından izlendiğini ve dün akşam Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Cemil Çiçek başkanlığındaki toplantıda da konunun geniş şekilde ele alındığını anlattı. 

Dış Ticaret Müsteşarlığı olarak da olayların patlak verdiği çarşamba gününden itibaren Mısır, Tunus dahil olmak üzere büyükelçiler, başkonsolosluklar ve ticaret müşavirlikleri ile yoğun temas içinde olduklarını kaydeden Çağlayan, kendisinin de Libya’da iş yapan firmaları tek tek aradığını sıkıntı yaşayan firmaların sahipleriyle de tek tek görüştüğünü belirtti. Libya’nın, Türkiye’nin dostu olduğunu ifade eden Çağlayan, bu ülkenin Türkiye ile hem tarihi, hem ticari, hem de müteahhitlik alanında ilişkilerinin bulunduğunu söyledi. 

Bakan Çağlayan, Türk müteahhitlerinin Libya’da 27 milyar dolarlık iş üstlendiğini hatırlatarak, Libya’nın Türk müteahhitlik sektörünün yurt dışına açılan kapısı olduğunu söyledi. Libya’da 200’e yakın Türk firmasının bulunduğuna işaret eden Çağlayan, 2007 ve sonrasında Libya’daki taahhütlerin toplamının 15,3 milyar dolar, Bingazi ve Derme’deki müteahhitlik taahhüdünün ise 3 milyar dolar olduğunu belirtti. 
     
”DÖNMEK İSTEYEN VATANDAŞLARA YÖNELİK FAALİYETLERİMİZ SÜRÜYOR”
     
Devlet Bakanı Çağlayan, Libya’da çalışan ve Türkiye’ye dönmek isteyen işçilere yönelik çalışmaların sürdüğünü kaydederek, dün bazı Türk vatandaşlarının ülkeye getirildiğini anlattı. Libya’daki bazı şantiyelerde güvenlik tedbiri nedeniyle işlerin durduğunu belirten Çağlayan, ilgili makamlarla sürekli irtibat halinde olduklarını söyledi. 

Bakan Çağlayan, ”Aşırı panik yapmanın anlamı yok. Basılan şantiyelerde sadece mallara yönelik saldırılar olmuştur. Türk vatandaşlarına yapılan herhangi bir şey yok” dedi. Libya halkının Türk halkına yakın dostluk beslediğini kaydeden Çağlayan, bu ülkede Türk halkına ve devletine karşı kredibilitenin yüksek olduğunu bildirdi. Şantiyelerde ekipmanların ve makinelerin gasp edildiğini ancak bunlara yönelik zarar tespitlerinin yapıldığını ve yapılmaya devam edeceğini ifade eden Çağlayan, oluşan ve oluşabilecek zararların firmalar tarafından iyi tespiti halinde bunların mutlaka tazmin edileceğini bildirdi. 

Çağlayan, Libya’dan Türkiye’ye dönmek isteyen Türk vatandaşları için karayolu, denizyolu ve hava yolu ulaşımına ilişkin tedbirlerin planlandığını belirterek, ”vatandaşlarımızın can güvenliğinin sağlanması birinci beklentimiz ve talebimizdir. Bu konuda her seviyede Libya makamı uyarıldı” dedi. Çağlayan, Libya’da yakını bulunan vatandaşlara bir kez daha seslenirken panik havası oluşturulmaması gerektiğinin altını çizdi. 

Geçen yıl Libya’ya 2 milyar dolarlık ihracat, bu ülkeden de 425 milyon dolarlık ithalat gerçekleştirildiğini hatırlatan Bakan Çağlayan, iki ülke arasında müteahhitlik alanında ortak komite kurulduğunu ve alınan karalar çerçevesinde 24-26 Şubat tarihinde Ankara’da bir toplantının programlandığını anlattı. 

Bakan çağlayan, şu an itibariyle Libya heyetinin uçak rezervasyonlarının halen yürürlükte bulunduğunu söyledi. Çağlayan, Mısır ve Tunus’ta ise olayların sakinleşme sürecine girdiğini ifade ederek, kendisinin de iş adamları heyetiyle birlikte hem Tunus’a hem de Mısır’a kısa bir zaman içinde ziyarette bulunacağını bildirdi.

TÜRKİYE – LİBYA TİCARİ VE EKONOMİK İLİŞKİLERİ

Dış Ticaret ve Yatırımlar

Son yıllarda Libya ile ekonomik ve ticari ilişkilerimiz müteahhitlik hizmetleri başta olmak üzere her alanda giderek gelişmektedir. Libya ile ticaret hacmimiz 2010 yılı sonu itibariyle yaklaşık 2,36 milyar dolar düzeyine ulaşmıştır. Bu rakamın önümüzdeki 5 yıl içinde 10 milyar dolara çıkartılması hedeflenmektedir. Libya’yla ticaret rakamları bin dolar cinsinden aşağıdaki tabloda mevcuttur.

Türkiye-Libya İkili Ticaret İstatistikleri (000$):

YILLAR İHRACAT İTHALAT DENGE HACİM
2003 254.741 1.072.548 -588.930 1.327.289
2004 337.204 1.514.125 -817.807 1.851.329
2005 384.167 1.989.269 -1.176.921 2.373.436
2006 489.261 2.297.351 -1.605.102 2.786.612
2007 643.149 399.720 -306.824 1.042.869
2008 1.074.256 336.325 737.931 1.410.581
2009 1.799.236 402.568 1.396.668 2.201.804
2010 1.935.307 425.652 1.509.655 2.360.959

 

İhracatımızda başlıca kalemleri sanayi ürünleri (makine, ulaşım, araçları, dokumacılık ve hazır giyim, yarı mamuller, demir-çelik, kimyasallar, diğer tüketim malları vs.) ve gıda maddeleri, ithalatımızın tamamına yakınını ise petrol ve petrole dayalı ürünler oluşturmaktadır. Ticaret hacmindeki denge son üç yıldır lehimize bir seyir izlemekte olup bunda ihracatımızdaki artışın yanı sıra 2007 yılından itibaren Libya’dan petrol ve petrol yan ürünleri ithalatımızı azaltmamızın ve son dönemde petrol fiyatlarında yaşanan düşüşün etkisi bulunmaktadır.

2009 yılı itibariyle Türk firmalarının Libya’da inşaat, tarım, madencilik, imalat ve hizmet sektörlerinde yaklaşık 60 milyon dolar tutarında yatırımı bulunmaktadır.

Bugüne kadar müteahhitlerimizce Libya’da üstlenilen projelerin toplam değeri  20,5 milyar dolar seviyesindedir. Libya, müteahhitlerimizin yurt dışında üstlendikleri iş hacmi bakımından Rusya’nın ardından 2. sırada bulunmaktadır. Libya’da kayıtlı olarak faaliyet gösteren firmalarımızın sayısı 2009 yılı sonunda 115’e ulaşmıştır.  Şirketlerimiz liman, yol sulama, bina yapımı/ restorasyonu (alışveriş merkezi, konut, otel vb.) gibi muhtelif alanlarda ciddi projeler üstlenmektedirler.

Son dönemde ilişkilerimizin çeşitlendirilmesi, bu meyanda yatırımların karşılıklı olarak arttırılması, Afrika başta olmak üzere üçüncü ülkelerde de ortak yatırımlar yapılması ve çeşitli alanlarda uzun vadeli işbirliği projeleri üretilmesi yönünde ortak irade oluşmuştur.

İkili işbirliği mekanizmaları

İkili işbirliği mekanizmaları Karma Ekonomik Komisyon Toplantıları ve İş Konseyi Toplantılarından oluşmaktadır. Türkiye-Libya 21. Dönem KEK Toplantısı 20-22 Temmuz 2009 tarihlerinde Ankara’da gerçekleştirilmiştir.

Türkiye-Libya İş Konseyi Kuruluş Anlaşması, 28-31 Ocak 2007 tarihlerinde Trablus’ta gerçekleştirilen Türkiye-Libya 20. Dönem Karma Ekonomik Komisyon toplantısı sırasında, Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu ile Libya Ticaret ve Sanayi Odaları Birliği arasında imzalanmıştır. Konseyin Türkiye tarafı başkanlığı TML İnşaat Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı H.Ersin Takla tarafından Libya Tarafı Başkanlığı ise Cuma El Usta tarafından yürütülmektedir. Türkiye-Libya İş Konseyi 1. Ortak Toplantısı 28-30 Temmuz 2009 tarihlerinde İstanbul’da, 2. Ortak Toplantısı 6 Nisan 2010 tarihinde Trablus’ta düzenlenmiştir.

Yasal zemin

 İktisadi İşbirliği ve Ticaret Anlaşması (1975), Bilimsel ve Teknik İşbirliği Anlaşması (1975) ve Ticari ve Mali İşbirliği Anlaşması (1978) iki ülke ekonomik ilişkilerinin hukuki çerçevesini oluşturmaktadır.