Bankacılığın odağından uyarı: Faizler yükselmeli

Uluslararası Takas Bankası (BIS), dünya genelinde faiz oranlarının düşük seyretmesinin mali istikrara tehdit oluşturduğunu bildirdi.

Kuruluşa göre borçlanma maliyetinin düşmesi kredi alımında ve emlak fiyatlarında patlamaya yol açtı.

Bu durum da özellikle gelişmekte olan ekonomilerde enflasyonu körüklüyor.

Dünyanın hemen her yerinde merkez bankaları, 2008 mali krizi ardından büyümeyi teşvik edebilmek için faiz oranlarını düşürmüştü.

Ancak Uluslararası Takas Bankası (BIS) bu uygulamanın yapıcı olmak bir yana, zararlı olabileceğini belirtiyor.

BIS yıllık olağan raporunda “Düşük faizlerinin uzun vadeli olarak uygulanması, mali sistemde ciddi çarpıklıklar ortaya çıkması, kaynakların yanlış şekillerde tahsis edilmesi ve mali krizden en çok etkilenen gelişmiş ülkelerin risk algılamaları ve dağılımlarında gerekli olan değişimlerin gecikmesi gibi riskleri beraberinde getiriyor.” denildi.

‘Merkez bankalarının bankası’ olarak tanımlanan ve dünyanın en eski uluslararası mali kurumu olan Basel merkezli BIS, doğrudan hiç bir ulusal hükümete karşı sorumlu değil.

Enflasyon artışı da risk

“Bazı gelişmekte olan pazarların ekonomilerinde emlak fiyatları inanılmaz şekilde yükseliyor ve özel sektör borçlanması hızla artıyor.”

BIS Raporu

Kuruluşa göre, para politikalarının gevşetilmesi ve kredi koşullarının kolaylaştırılması yönündeki çabalar büyümeyi canlandırsa da, yan etkiler yaratıyor.

Özellikle Asya’da gelişmekte olan ekonomiler gıda ve diğer kilit emtia fiyatlarındaki artışlar nedeniyle sıkıntı çekiyor.

Bu da geçim maliyetini artırıyor, büyümeyi tehdit ediyor.

BIS’e göre merkez bankaları bu nedenle siyasetlerini değiştirmeli.

Banka, “Enflasyon baskısını kontrol altına almak ve mali istikrara yönelik riskleri bertaraf etmek için küresel para politikaları sıkılaştırılmalı.” diyor.

Emlak balonu ‘kriz öncesindeki gibi’

BIS gelişmekte olan bazı pazarlarda emlak fiyatlarının hala inanılmaz hızda arttığına ve özel sektörün borçlanma düzeyinin yükseldiğine dikkat çekiyor.

Karşı karşıya olunan tablonun, 2008’deki küresel mali krizin ortaya çıkmasına yol açan eğilimlere çok benzediği vurgulanıyor.

Banka, “Gelişmekte olan pazarların ekonomileri krizde ağır darbe almaktan kurtuldu ancak şimdi çoğu kriz öncesinde gelişmiş ekonomilerde görülen türden dengesizlikler yaratma riski ile karşı karşıya” diyor.

BIS, son yıllarda emlak fiyatlarındaki hızlı artışın sektörde aşırı şişmeye ve çok sayıda alıcısız yapıya yol açtığını belirtiyor.

Banka “bu fazlalığı eritmek yıllar sürecek” uyarısında bulunuyor.

Uluslararası Takas Bankası’na göre bu konuda bir an önce bir şeyler yapılmazsa, emlak piyasasında yaşanacak bir çöküş, gelişmekte olan ülkelerde ekonomik büyümeye darbe indirebilir.

Banka “Tüm mali krizler, özellikle de emlak fiyatlarında kredilere dayanan şişmeler geride uzun vadeli bir enkaz bırakır” diyor.

Bankanın raporuna göre, “Gelişmekte olan pazarların karar alıcıları, mali krizden çıkarılacak derslerin sadece gelişmiş ekonomiler için geçerli olmadığını unutmamalı”.

www.bbc.co.uk/turkce/
2011-06-27