Karadeniz sahil yoluna Moskova’dan onay

Rusya Federasyonu Devlet Başkanı Dimitri Medvedev, Karadeniz sahil yolunun yapımı konusundaki memorandumu onayladı. Memorandum, Karadeniz Ekonomik İşbirliği Örgütüne (KEİÖ) üye ülkeler 2007’de imzalanmıştı.

Sergey Kulikov / Nezavisimaya Gazeta
Moskova  2010-12-28

Rusya Federasyonu Devlet Başkanı Dimitri Medvedev dün, Karadeniz sahil yolunun yapımı konusundaki memorandumu onayladı. Memorandum, Karadeniz Ekonomik İşbirliği Örgütüne (KEİÖ) üye ülkelerin hükümetleri tarafından 19 Nisan 2007’de Belgrad’da imzalanmıştı.

KEİÖ üyesi devletler, kara yoluyla uluslararası taşımacılığın önemli güçlüklerle karşılaştığını ve bölgede kara yolu inşaatı konusunda koordinasyon yapılması gereğine inanıyor. Memorandum, 7140 kilometre uzunluğundaki sahil yolunun inşa edilmesini öngörüyor. Sahil yolu, Türkiye’nin İstanbul, Samsun ve Trabzon, Gürcistan’ın Batum ve Poti, Rusya’nın Novorossiysk, Rostov-Don ve Taganrog, Ukrayna’nın Mariupol, Melitopol ve Odessa, Moldova’nın Kişinev, Romanya’nın Bükreş, Bulgaristan’ın Haskovo ve Yunanistan’ın Komotini ve Alexandrupolis şehirlerinden geçecek. Proje sadece Karadeniz bölgesinin değil, bütün Avrupa kıtasının sosyal ve ekonomik gelişmesine katkıda bulunacak.

Fakat Karadeniz sahil yolunun gerçekleştirilmesi bazı engellerle karşılaşacak. Sahil yolunun inşaatı ve işletilmesinin, ilgili devletlerin ayıracağı ödenekler ve özel sektörün kaynakları ile finanse edilmesi planlanıyor. Avrupa Yatırım Bankası, Avrupa İskan ve Kalkınma Bankası, Dünya Bankası gibi bankaların ve Avrupa Birliğinin kaynaklarından yararlanılabilir. Fakat projeyle ilgili bugün -ne somut yükümlülükler ne de projenin maliyetine ilişkin- orada herhangi bir belge yok. Ayrıca bazı engeller var ve bunlardan birincisi Gürcistan’ın tutumuyla ilgili.

Gürcistan Bağımsız Uzmanlar Grubu Kulübü üyesi Georgi Huhaşvili, yaptığı açıklamada, “Projenin gerçekleştirilmesi yolunda bazı siyasi engeller ve çözülmemiş sorunlar var. Bu durumda bütün tarafların öncelikle bu engelleri gidermesi gerekiyor. Rusya ve Gürcistan’ın bu konuda işbirliği yapacağını ümit ediyorum, ancak şimdilik böyle bir işbirliği için gerekli koşullar yok” dedi.

Bazı uzmanlar, bu bağlamda 13 Ekim 1921 tarihli Kars Anlaşması’na işaret ediyor. Bu Anlaşmaya göre Acaristan’ın statüsünün garantörleri Türkiye ve Rusya’dır. Demek ki sahil yolunun yapımı bu anlaşmaya bağlı olacak.

Huhaşvili buna karşılık olarak, “Kars Anlaşması’na gelince; bu belge ancak tarihi ve siyasi bakımından ele alınabilir. Ona atıfta bulunmak, işbirliği yapma arzusundan ziyade tehdide dönüşebilir. Bugün Türkiye ile ilişkilerimiz çok iyi durumda, umarım Kars Anlaşması’ndaki maddeleri yerine getirmeye gerek kalmaz. Çünkü bazı ülkeler buna bağımlı olacak” dedi.

“2K” adlı mühendislik şirketinin Başmühendisi Andrey Smirnov, konuyla ilgili şöyle dedi: “Karadeniz çevre yolu projesinde Gürcistan’a büyük rol düşüyor. Çevre yolu kuşkusuz projede başrol oynayacak, fakat sahil yoluna bağlı yan yollar sayesinde proje kat kat daha önemli olacak. Bu yan yollardan birinin Gürcistan topraklarından geçmesi öngörülüyor. Burada Ahalsiçe (Gürcistan)- Erivan-Gümri-Razdan (Ermenistan)- Tiflis (Gürcistan) güzergahı söz konusu. Bu yol, Ermenistan’ı Gürcü toprakları üzerinden Azerbaycan ve Türkiye ile bağlayacak. Ermenistan’ı izolasyondan kurtarma bakımından bu en iyi alternatif çözüm olabilir. Bu yola yalnız Erivan değil Ankara, Bakü ve Ermenistan’ı destekleyen Moskova da ilgi duyuyor. Projeye ilgi duyan ülkelerin sayısı göz önüne alınırsa Tiflis’e büyük baskı yapılacak. Projenin işler hale gelmesi için Rusya ile Gürcistan uzlaşmak zorunda kalacak.”

Finekspertiza şirketi Genel Müdürü Agvan Mikaelyan ise Gürcistan’ın ekonomik açıdan direnmesine gerek olmadığını ifade ederek, bugün Gürcistan sahilindeki altyapının hızlı bir şekilde geliştiğini belirtti. Mikealyan’a göre, Tiflis, yeni oteller inşa ederek hizmet sektörünü geliştiriyor ve oraya çok sayıda Rus’un gitmemesi durumunda, otellerin yalnızca Ermeni ve Azerilerle kar etmesi mümkün değil. Bugün Gürcistan, fiyat ve hizmet kalitesi bakımından Türkiye dahil bütün Karadeniz ülkeleriyle rekabet edebilir. (Tercüme: BYEGM)