Yabancı sermayenin kar transferleri

Türkiye’de doğrudan yatırım yapmış yabancı sermaye, 2015 yılında toplam 3 milyar 396 milyon dolarlık kâr transferi gerçekleştirdi.

Bir ülke yabancı sermayeyi neden çekmek ister?

Şüphesiz ki, varsa tasarruf açığını kapatmak, daha hızlı büyümek, teknoloji transferi, istihdam vs nedenlerden dolayı.

Peki, yabancı sermaye bir ülkeye neden gelir?

Elbette ki, kar etmek, büyümek, yeni pazarlara açılmak, stratejik sebepler vs için.

Türkiye, son yıllarda ciddi boyutta yabancı sermaye girişine sahne oldu. Bu durumun ekonomide ciddi rahatlama meydana getirdiği açık.

Bununla birlikte, yabancı sermaye girişlerinde seçici olamadığımız da bir gerçek. Yabancı sermaye özellikle bankacılık, perakende, telekomünikasyon, akaryakıt dağıtımı vs alanlarda, yani karlılığın ve para akışının yoğun olduğu sektörlerde yoğunlaştı. Yabancı sermayenin yeni imalat sanayii yatırımlarını pek göremedik. Halihazırda, doğrudan yabancı yatırım stoku içinde imalat sanayiinin payı oldukça düşük.

Bu da, bizim yabancı sermaye ile sanayimizi geliştirip teknoloji transferi yapmak, istihdamı artırmaktan ziyade, iyi bir pazar haline geldiğimizi gösteriyor. O yüzdendir ki, dış ticarette ve ödemeler dengesinde yüksek oranda açıklar verdik, vermeye devam ediyoruz.

Satın almalar veya yeni yatırımlar yoluyla gelen ‘doğrudan yabancı sermaye’nin yaptığı kârların yurtdışına çıkışı söz konusu. Ayrıca büyüyen özel sektör, ciddi manada “dış borçlanma” yapıyor, karşılığında faiz ödüyor. Bir de “portföy yatırımları” var.

Türkiye’de doğrudan yatırım yapmış yabancı sermaye, 2015 yılında toplam 3 milyar 396 milyon dolarlık kâr transferi gerçekleştirdi. Bu yılın ilk üç aylık dönemindeki transfer tutarıysa 404 milyon dolar.

Bu arada 2015 yılındaki doğrudan yatırım girişinin 11 milyar 494 milyon dolar olduğunu hatırlatalım. Yani, doğrudan yatırım girişinin üçte birini aşan kar transferi söz konusu.

‘Portföy yatırımları’ (sıcak para) girişi sonucu gerçekleşen kâr transferi, 2015 yılında 4 milyar 551 milyon, 2016 yılı Ocak-Mart döneminde 1 milyar 356 milyon dolar.

Özel sektör ve kamunun dış borçları (diğer yatırımlar) dolayısıyla oluşan faiz giderleri ise, doğrudan yatırım ve portföy yatırımları sebebiyle oluşan kar transferinden daha büyük: 5 milyar 190 milyon dolar. Bu yılın ilk üç aylık dönemindeki tutar da 1 milyar 147 milyon dolar.

Özetle, “doğrudan yatırımlar”, “portföy yatırımları” ve “faiz yatırımları” sebebiyle gerçekleşen kâr transferlerinin toplamı, 2015 yılında 13 milyar 137 milyon dolar, 2016 ilk çeyreğinde 2 milyar 907 milyon dolar.

Bu alanda yurt dışından Türkiye’ye yapılan kar transferlerinin toplam tutarı ise 2015 yılında 4 milyar 29 milyon dolar.

Gelen karlar ile giden karlar arasındaki fark, 9,1 milyar dolar. Bu da, hiç azımsanmayacak bir tutar.Kar transferleri-2016-05

KADİR DİKBAŞ / 2016-06-01 /